คำถาม

ขอคำปรึกษาค่ะ..จบตรีIEมาทำงานเขียนแบบโยธาน่ะค่ะ

คำตอบ

ผมคงไม่ตอบคำถามว่าคุณควรเลือกเขียนแบบต่อไป หรือเลือกมาเรียนต่อปริญญาโท IE นะครับ คำตอบของคำถามนี้ ถ้าตัวคุณเองยังตอบไม่ได้ ก็ไม่มีใครในโลกใบนี้สมควรตอบหรอกครับ เพราะมันผูกพันกับทางเลือกของชีวิตของคนๆ หนึ่ง ซึ่งไม่มีใครการันตีได้ว่าทางเลือกแบบไหน ดีกว่าแบบไหน …

สิ่งที่ผมแนะนำได้คือ

1. อย่ายึดมั่นถือมั่นในความคิดแบบใดแบบหนึ่งจนเกินไปนัก ความคิด ความเชื่อ ความชอบ ความนิยม ความสนใจ ของเราๆ ท่านๆ ล้วน “dynamic” มันไม่อยู่นิ่ง มันไม่ถาวร และมันไม่อยู่กับเราตลอดไป … สิ่งที่เราคิด สิ่งที่เราเชื่อ สิ่งที่เราชอบ สิ่งที่เรานิยม สิ่งที่เราสนใจ ล้วนเปลี่ยนแปลงได้ เมื่อเวลาเปลี่ยนไป

2. อย่าเลือกทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เพียงเพราะสิ่งๆ นั้นกำลังเป็นที่นิยมของสังคม เป็นสิ่งที่ใครๆ บอกว่ากำลังมีอนาคต กำลังจะรุ่ง กำลังจะเกิด … ขนาดความเชื่อในหัวกลมๆ ของเรายัง dynamic ยังเปลี่ยนแปลงได้ … ความนิยมของสังคมก็เปลี่ยนแปลงได้เช่นกัน

3. ชีวิตเรามันแสนสั้น อีกสักประเดี๋ยวคุณก็จะแก่ หมดกำลังวังชา … จงเลือกทำในสิ่งที่เป็นความปรารถนาเบื้องลึกของจิตใจ ทำด้วยความชอบ ทำด้วยความรัก และทำด้วยความศรัทธา … การมุ่งมั่นทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งด้วยศรัทธา คุณจะมีพลัง … และคุณจะมีความสุข

4. ในระหว่างทำข้อ 3. กรุณาอย่าลืมข้อ 1. … ความสุขในข้อ 3. จะจางลงๆ เมื่อศรัทธาในสิ่งใดสิ่งหนึ่งของคุณหมดไป

5. ความน่าตื่นตาตื่นใจเมื่อผมมองเห็นใครสักคนประสบความสำเร็จ (หรือมีสัมฤทธิผลจากความเพียรพยายาม ไม่ว่าในระดับใด) จากการมุ่งมั่นทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งด้วยศรัทธา หาใช่ผลลัพธ์แห่งความสำเร็จนั้น หากอยู่ที่การเฝ้ามองดูว่า คนๆ นั้นจะดำรงศรัทธาในสิ่งๆ นั้น ที่มีอยู่ในตัวได้นานสักแค่ไหน … ยิ่งนานยิ่งลุ่มลึก ยิ่งซับซ้อน ยิ่งเผ็ด ยิ่งอร่อย

6. ทำๆ เลิกๆ เดี๋ยวเปลี่ยนๆ ยังไม่ทันสำเร็จเสร็จสมบูรณ์ ก็รำคาญ ขี้เกียจ เหนื่อย เบื่อ หันไปทำอย่างอื่น มันก็เหมือนคนเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ …. ไปไม่สุด … ในทางกลับกัน เลือกทำอะไรสักอย่าง ทำเต็มที่อย่างที่ใจอยาก ทำจนสุด ทำจนไม่มีอะไรให้ทำต่อ (ซึ่งมันจะมีจริงๆ หรือครับ ว่าปัญหาอย่างใดอย่างหนึ่ง ถึงที่สุดแล้ว ไม่มีอะไรให้ทำต่อแล้ว) คงพาเราไปถึงจุดที่เรากลายเป็นผู้ชำนาญการในสิ่งๆ นั้น เหนือกว่าผู้คนอื่นๆ ที่ทำไม่เยอะเท่ากับทีเ่ราทำ

7. อันความรู้ รู้กระจ่างแต่อย่างเดียว แต่ให้เชี่ยวชาญเถิด จะเกิดผล

ประเด็นเรื่องเรียนต่อปริญญาโท เพื่อมาเป็นนักวิชาการ ผมอยากตอบอย่างนี้ครับ

1. นักวิชาการ กับนักปฏิบัติ (หรือจะเรียกว่านักวิชาชีพ ก็ไม่น่าจะผิดนัก) เป็นอะไรที่อยู่กันคนละขั้ว เหมือนปลาย 2 ข้างของถนน … นักวิชาการที่ดีควรมีพื้นฐานแน่นในภาคปฏิบัติ พอๆ กับนักปฏิบัติที่ดีควรมีพื้นฐานแน่นในเชิงวิชาการ

หมายความว่า เรียนหนังสือภาคทฤษฎีในโรงเรียนให้เข้าใจ เพื่อว่าจะได้สามารถนำหลักวิชาไปประยุกต์ได้เมื่อถึงเวลาทำงาน และในทางกลับกันเมื่อทำงานจนชำนาญ ก็ควรสามารถนำประสบการณ์ที่สั่งสม กลั่นกรองไว้ดีแล้ว ป้อนกลับมาสู่ภาควิชาการ

2. ปัญหาของวงการศึกษาไทย คือ นักวิชาการจำนวนมากนั่งอยู่บนหอคอยงาช้าง คิด พูด ฝัน ถ่ายถอด สั่งสอนลูกศิษย์ผ่าน “แบบจำลองในอากาศ” โดยไม่เพียรพยายามที่หาประสบการณ์นำความรู้ที่ศึกษา ที่คิด ไปทดลองประยุกต์ในภาคปฏิบัิติ … ความคิดหลายอย่างสวยหรู สมเหตุผล แต่ไม่สามารถใช้การได้ในทางปฏิบัติ และในทางกลับกัน “ข้อเท็จจริง” หลายอย่างในภาคสนาม ไม่สามารถหรือไม่ง่ายที่จะนำมาผูกเป็นทฤษฎี หรือนำมาเผยแพร่กันแบบตรงไปตรงมา

3. ผมมีความเชื่อส่วนตัวว่า องค์ความรู้ที่เราๆ ท่านๆ ควรศึกษา ควรทำให้เต็ม แบ่งออกเป็น 3 ด้าน คือ (1) หลักวิชาในศาสตร์สาขาที่ต้องการจะเรียน (2) ทักษะการใช้เครื่องมือที่เกี่ยวข้องกับภารกิจในศาสตร์สาขานั้นๆ และ (3) ทักษะวิชาชีพ

(1) บรรลุสัมฤทธิผลได้ด้วยสติปัญญา ฟ้าเมตตาส่งให้เกิดมามีสมอง มีสติปัญญาดี บวกกับอ่านมาก รู้มาก ศึกษามากยิ่งเข้าใจมาก … เป็นเรื่องของรอยหยักในสมอง บวกกับความเพียร

(2) เป็นเรื่อง “ทักษะเชิงเทคนิค” ที่อาศัยเพียงการอ่าน การท่องจำ เพียงลำพังไม่ได้ เพราะได้จากการฝึกฝน หัดเขียน หัดทำรายงาน หัดสรุปความ หัดอธิบาย อาทิ ทำ presentation ให้มีสัมฤทธิผล สวยงาม คนฟังเข้าใจได้เร็ว (ไม่ใช่แค่ทำไฟล์ powerpoint หยาบๆ มาเล่าอะไรเพ้อๆ หน้าชั้นเรียน), เขียนโปรแกรมให้คำนวณอะไรสักอย่างได้ไวๆ และถูกต้อง (ไ่ม่ใช่แค่เข้าใจว่าอัลกอริธึมในทางทฤษฎีเป็นอย่างไร แล้วทำโปรแกรมหน้าตาบ้านๆ มาส่งอาจารย์), ใช้เครื่องมือเครื่องจักรสักตัวทำนู่นทำนี่อย่างที่ต้องทำได้อย่างปรานีต ผลงานอยู่ในระดับ “ขายได้”

(3) เป็นเรื่องของทักษะวิชาชีพ ซึ่งต้องได้จากการ “ฝึกงาน” หรือ “สังเกต” หรือ “เดินตาม” นักวิชาชีพรุ่นพี่ เหมือนนักศึกษาแพทย์ต้องเข้าหวอด (ward) ฝึกการวินิจฉัยโรคโดยมีอาจารย์แพทย์รุ่นพี่ถ่ายทอดศิลปะให้ … วิศวกรก็เหมือนกัน วิศวกรรุ่นน้องต้องมีโอกาสเดินตามวิศวกรรุ่นพี่ ว่าเขาวินิจฉัยปัญหาของโรงงานอย่างไร จับหลักอย่างไร แก้ไขอย่างไร ทำอะไรก่อน ทำอะไรหลัง … ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาศัยเพียงการอ่านตำราอยู่เงียบๆ ไม่ได้ … แต่ต้องผ่านการทำอะไรสักอย่างร่วมกับวิศวกรรุ่นพี่

4. ความน่าเศร้าของความเชื่อในข้อ 3. ของผม คือ นักเีรียนจำนวนมากใช้เวลาส่วนใหญ่หมดไปกับข้อ (1) คือ อ่านหนังสือเพื่อไปสอบ … มีร้าน Xerox เป็นอาจารย์ นักเรียนจำนวนไม่น้อยหมดเวลาไปกับกิจกรรมอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับการเรียน ไม่ค่อยจะเข้าเรียน อาศัยถ่ายสำเนาเลคเชอร์ของเพื่อนมานั่งอ่านก่อนสอบ รายงานไม่ชอบทำ โปรเจคต์ไม่สนใจ การบ้านลอกเพื่อน presentation ให้เพื่อนทำ …. ทักษะ (2) จึงไม่ค่อยได้ฝึก หรือฝึกแบบเบาบาง … รายงานจึงเขียนไม่เป็น ซอฟท์แวร์หลายตัวใช้ได้แบบผิวเผิน และท้ายที่สุด ไม่เคยมีโอกาสออกภาคสนามกับอาจารย์ หรือวิศวกรรุ่นพี่ …. ทักษะวิชาชีพจึงมีเพียงน้อยนิด

5. เรื่องหน้าเศร้าแบบสุดๆ คือ ระบบการศึกษาของเราให้เครดิตคนที่ผ่านการศึกษาแบบ (1) มากกว่า (2) และ (3) เราจึงมีคนที่สำเร็จการศึกษาเพราะจำได้ เพราะท่องได้ เพราะเขียนข้อสอบได้ มากกว่าคนที่มีทักษะทางเทคนิค และทักษะทางวิชาชีพที่ดีเพียงพอ

6. ตอนต่อของเรื่องน่าเศร้าในข้อ 5. คือ คนเหล่านั้นหลังสำเร็จการศึกษา ยังไม่มีประสบการณ์ในวิชาชีพมากเพียงพอ ก็กลับเข้ามาเป็นอาจารย์สอนหนังสือในโรงเรียน … ถ่ายทอดในสิ่งที่ตัวเองไม่ชำนาญ ไม่รู้ลึก ไม่รู้จริง … ได้แต่พร่ำสอนในสิ่งที่ตัวเองก็อ่านมาจากตำรา ฟังมาจากอาจารย์รุ่นพี่ … อาจารย์สอนศิษย์ ศิษย์สอนศิษย์ ศิษย์สอนศิษย์ ….

7. จากข้อ 6. ถ้ากลับเข้ามา แล้วเพียรหาประสบการณ์ในวิชาชีพ ด้วยการให้บริการวิชาการ ทำงานวิจัย ทำงานร่วมกับภาคเอกชนบ้างตามสำควร ก็คงจะดี … อย่างน้อยก็จะดีขึ้นๆ มีประสบการณ์มากขึ้นๆ มีกรณีศึกษามากขึ้นๆ … แต่เรื่องน่าเศร้าคือ อาจารย์จำนวนมากไม่เอา ไม่ทำ ไม่ว่าง ไม่มีเวลา ไม่ชอบ ไม่นั่น ไม่นี่ ฯลฯ และวนเวียนอยู่กับอาณาจักรในอุดมคติ ที่ชีวิตจริงยากจะประยุกต์ให้เป็นไปตามนั้นได้

8. โดยส่วนตัว ผมชมชอบอาจารย์ที่ “ครบเครื่อง” มากกว่านักวิชาการ nerd ที่ประยุกต์สิ่งที่อยู่ในสมองเข้ากับโลกความเป็นจริงไม่ได้นะครับ

จาก http://www.ie.eng.chula.ac.th/forums-2007/question.php?question_id=Q20110206204655

Tweet Article

Leave A Comment